Canada hướng xuất khẩu giáo dục vào du học sinh nhí

Canada nổi tiếng về xuất khẩu dầu mỏ, gỗ, máy bay phản lực loại nhỏ và linh kiện ô tô. Nay Canada đang trở thành một nhà xuất khẩu lớn trong lĩnh vực ít hữu hình hơn: giáo dục cho trẻ em.

Mặc dầu các trường đại học Canada đã thu hút được khá nhiều sinh viên nước ngoài nhưng Canada vẫn chỉ chiếm một miếng bánh nhỏ trong thị phần du học đại học quốc tế, thêm nữa, kỉ nguyên vàng cho ngành xuất khẩu đại học dường như đã trôi qua sau một thập kỉ bùng nổ du học các nước nói tiếng Anh vừa qua. Trong khi đó các trường tiểu học và trung học Canada đang thực sự nhảy vọt trong lĩnh vực xuất khẩu giáo dục. Các trường này nhận thấy nhiều mối lợi với học sinh quốc tế: tạo cơ hội cho học sinh địa phương tiếp cận nhiều nền văn hoá khác nhau, con số tuyển sinh khổng lồ tiềm năng và số tiền thu được cũng rất lớn.

Quận trường học West Vancouver, tại British Columbia, đã có một chương trình du học sinh quốc tế từ năm 1982 nhưng trong những năm gần đây chương trình này chuyển hướng từ tuyển sinh viên sang học sinh bé tuổi. “Chúng tôi đã giảm nhẹ số tuyển sinh hàng năm trong 10 hay 15 năm qua” – Rod Matheson, giám đốc chương trình cho biết – “Thay vì phải cho giáo viên nghỉ việc và đóng cửa trường bởi số tuyển sinh giảm, chúng tôi đã có thêm 40 đến 50 học sinh quốc tế mỗi năm”.

Tỉ lệ sinh tại Canada đã giảm đều đặn, từ 14 trẻ/ 1000 dân năm 1990 xuống thấp hơn tỉ lệ 11/1000 vào năm ngoái. Hậu quả là nhiều trường công lập đang đối mặt với tình trạng không tuyển sinh đủ và chịu sức ép đóng cửa.

Câu chuyện thành công như ở West Vancouver là nhờ có mạng lưới trung tâm giáo dục Canada, một chuỗi đại diện tiếp thị tại 17 nước cố gắng thu học sinh, sinh viên tới Canada. Mạng lưới này bắt đầu hoạt động từ năm 1995 với kinh phí của Bộ Tài chính nhưng nay nhận kinh phí bởi 296 cơ sở giáo dục Canada. Mạng lưới này được coi là nền tảng giúp các trường trở nên có kinh nghiệm, năng động và chuyên nghiệp trong thị trường xuất khẩu giáo dục.

West Vancouver đã tận dụng hiệu quả sự trợ giúp của mạng lưới này, Matheson đã có mặt tại các hội chợ giáo dục do mạng lưới này tổ chức ở nước ngoài. Matheson cho biết, chỉ một vài năm trước, mới có khoảng 200 học sinh quốc tế trong số 6.500 học sinh của quận. Nhưng nay đã có 562 học sinh quốc tế trong khi tổng số học sinh không thay đổi. Mỗi học sinh trả 14.000 USD cho một năm học nhưng số tiền thực tế họ đóng góp cho nền kinh tế địa phương lớn hơn nhiều. Ước tính mỗi học sinh chi tiêu trung bình 30.000 USD cho cả ăn học và bảo hiểm y tế tại Canada. Thậm chí một học sinh tiểu học cũng có thể đưa ra phép tính lợi nhuận: Số tuyển sinh cao hơn có nghĩa làm tăng thu nhập hàng năm cho địa phương hơn 5 triệu USD và thêm vào nền kinh tế khoảng 11 triệu USD. Matheson thậm chí còn lạc quan rằng “chúng tôi vẫn có thể duy trì các chương trình tốn kém cho toàn bộ học sinh trong quận cho dù chính quyền tỉnh cắt giảm ngân sách”.

Theo Cục giáo dục quốc tế Canada, một tổ chức phi lợi nhuận, có khoảng 40.000 học sinh quốc tế trong các trường tiểu học và trung học Canada, tương đương hơn 1 tỉ USD xuất khẩu hàng năm, trong đó các nước Đông á là khách hàng lớn nhất. Bodwell High School, một trường tư tại Vancouver, nhận học sinh khắp nơi, từ Nhật, Ba Lan, Ecuador và Nepal.

Tổng số học viên quốc tế tại Canada đã giảm, một sự giảm sút bị cho là do chính phủ nâng giá trị đồng đôla Canada. Tuy nhiên số học sinh tiểu học và trung học thì đi ngược lại xu hướng này. Ví dụ, lãnh sự quán Canada tại Seoul đã cấp 14.000 giấy phép du học trong 5 năm qua; trong đó, kể từ năm 2003, tỉ lệ du học sinh là trẻ em đã tăng từ 1/3 lên 45%. Matheson cho biết việc tiếp thị và nắm bắt nhu cầu có vai trò quan trọng. 5 năm trước, British Columbia chỉ có nửa tá chương trình du học quốc tế, nay có hơn 40 chương trình, đại diện cho hơn 2/3 số quận trường học của tỉnh này. Các chương trình có thể là 1, 2, 3 hoặc 4 năm… đáp ứng mọi yêu cầu của học viên”.

Bên cạnh các trung tâm giáo dục quốc tế như Vancouver và Toronto, các thành phố nhỏ hơn cũng đang khởi động các chương trình quốc tế. Họ có thể hưởng nhiều điều có lợi, tạo cơ hội cho học sinh địa phương tiếp cận với nhiều nền văn hoá khác nhau qua đó phát triển ý thức toàn cầu hoá. Vì thế có những địa phương đưa ra mức học phí rất phải chăng, như Portage La Prairie, một thị trấn 13.000 dân tại phía nam Manitoba, thu phí chỉ 8.000 USD mỗi năm học với học sinh quốc tế. Matheson đang cố gắng duy trì sự tăng trưởng nhanh của chương trình quốc tế West Vancouver nhưng nhắc lại khía cạnh toàn cầu hoá trong cuộc cạnh tranh này. “Chúng tôi phải cạnh tranh với các tỉnh khác có những chương trình hoàn hảo, nhưng cuộc cạnh tranh thực sự là với các nước Mỹ, Anh, Australia và New Zealand.